is.
Kişi.
1. İnsan, adam, kimse, şahıs.
“Tuna akar…/ Kĭm bĭlĭr kaç kĭşĭ onuñ dibĭnde / Batıp ölgen.” – (Mehmet Niyazi – Sagış).
“Babası da yaman kĭşĭ eken, / Aldı tüfek atmaga. / Anası da arüw kĭşĭ eken, / Saldı töşek catmaga.” – (Boztorgay).
2. Eş, koca.
3. Erkek.
4. Ed. Bir edebi eserde yer alan kimse.
5. Dilb. Çekimli fiil ve zamirler kişisi; şahıs.
Efendĭ kĭşĭ – Saygıdeğer kişi.
Kĭşĭler – İnsanlar; alem, cemaat. “Ocaknı cakmalı, suwnı kaynatmalı. Çay, kahve içken kĭşĭler kelĭr.” – (Müstecib Ülküsal – Bayram Şenlĭgĭ).
Vakıtlı kĭşĭ – Paralı, zengin kişi.
Zıpır kĭşĭ – Şımarık, delişmen kişi.
Başı cok, töşĭ cok, başaracak kĭşĭsĭ de cok. – Deyim. Başı yok, döşü yok, başaracak kişisi de yok. (Çaresiz ve arkasız biri, anlamında).
Bĭz kırk kĭşĭmĭz, bĭrbĭrĭmĭznĭ bĭlĭrmĭz. – Deyim. Aynı çevrenin insanıyız, bir kimsenin ne olup ne olmadığını biliriz, anlamında.
Senden süyer kĭşĭm cok, bundan artık aşım cok. – Deyim. Senden fazla sevdiğim kimsem yok, bundan artık aşım yok.
Aylak kĭşĭ at kırslar – Atas. İşsiz insan at çalar.
Bĭlegĭ kawiy bĭr kĭşĭ cıgar, bĭlgĭsĭ kawiy biñ kĭşĭ cıgar. – Atas. Bileği kuvvetli bir kişiyi devirir, bilgisi kuvvetli bin kişiyi devirir.
Bĭr kĭşĭ kırk kĭşĭnĭ azdırır. – Atas. Bir kişi kırk kişiyi azdırır.
Kızı barnıñ nazı bar, kırk kĭşĭmen bazı bar. – Atas. Kızı varın nazı var, kırk kişiyle oyunu var.
Kĭşĭ cana cana cehennemge köner. – Atas. Kişi yana yana cehnneme de alışır.
Kĭşĭ cüre cüre cürşen bolır, söyli söyli sözşen bolır. – Atas. Kişi yürüye yürüye yürük olur, konuşa konuşa belâgatli olur.
Kĭşĭ süygenĭne süykenĭr. – Atas. İnsan sevdiğine yaslanır.
Rom: s. 1. Om, persoană, ins. 2. Soţ, bărbat. 3. Bărbat, persoană de sex masculin. 4. Lit. Personaj. 5. Gram. Categoria gramaticală de persoană.
