is.
Ad, isim. Var. at2 . Eşanl . isĭm .
1. İsim; bir kimseyi, bir şeyi belirtmeye, anlatmaya yarayan söz.
“Akşam ay dep cataman ay batkanşı, / Adıñ’ aytıp cılayman tañ atkanşı.” – (Boztorgay).
“Köyĭmnĭñ adın sorarsañ Karatay’dır, / Babamnıñ adın sorarsañ Halil bay’dır.” – (Mehmet Vani Yurtsever – Sultaniye Tepreşte).
2. San, unvan.
“Dawulcınıñ adı da da bo künden soñ ‘karatogay begĭ’dĭr.” – (Necip H. Fazıl – Kĭyew Konuşması).
3. Ün, nam.
“Katifege suw tamsa temkĭllenmez, / Böten aytkan sözlermen ad kĭrlenmez.” – (Boztorgay).
4. Değer; önem. Bĭr baş sogannıñ adı mı bolır ?
5. Dilb. İsim, ad; canlı ve cansız varlıkları, duygu ve düşünceleri bildirip cümlede sayı, iyelik ve hal ekleri ile çeşitlenen kelime türü. Özel ad. Cınıs ad. Koşma ad –Birleşik isim.
Ad almak – Bir adla anılır olmak.
Ad bermek – a) Ad koymak b) Bir işi kimin yaptığını söylemek.
Ad salmak – Ad koymak, ad vermek.
Ad şekmek – Ad çekmek.
Ad takmak – Ad vermek, adlandırmak.
Ad yapmak – Nam kazanmak.
Adı batmak – Unutulmak, anılmamak.
Adı belĭrsĭz – Tanınmayan, şöhretsiz.
Adı delĭge şıkmak – Deli değilse de deli diye tanınmak.
Adı esamesĭ – Adı sanı. “Padışa, kızın olarga bermiy adı esamesĭ bellĭ bolmagan bĭr caşka bergenĭ üşĭn, aşuwlanıp marebege şıkkanlar.” – (Nedret ve Enver Mahmut – Ayuw Kulak Batır).
Gurbet, adı bet. – Deyim. Gurbet, adı bet.
Ögĭynĭñ adı küysĭn. – Deyim. Üveyin adı yansın.
Adıñ şıkkaşı, canıñ şıksın. – Atas. Adın çıkacağına, canın çıksın.
Adı şıktı dokızga, tüşmez endĭ sekĭzge. – Atas. Bir şekilde oluşmuş bir görüş sonra çok zor değişir.
Altın adıñ bakır etme – Atas. Altın adını bakır etme.
Böten sözmen ad kĭrlenmez. – Atas. İftira sözle ad kirlenmez.
Rom: s. 1. Nume, denumire. 2. Titlu. 3. Faimă, renume, reputaţie, celebritate. 4. Valoare, importanţă. 5. Gram. Substantiv.
