BABA

B
is.

Baba. Var. babay .
1. Çocuğu olmuş erkek. Baba bolmak Baba olmak.
2. Bir çocuğa göre kendisinin dünyaya gelmesine etken olan erkek.

“Kırım’nıñ çöl betĭnde, / Azaw’nıñ bĭr çetĭnde, / Şırın atlı bĭr köyde, / Belkĭ cartı bĭr üyde / Babam tuwgan. “ – (Mehmet Niyazi – Sagış).
“Rasĭm (ballarnı kuwup) : Ne kıyar kıdırasız mında ? Anyerde hocañız otırı, babalarıñız otırı ! Ketĭñĭz şĭndĭ ! Balaban bolganda kelĭrsĭñĭz” – (Müstecib H. Fazıl – Bayram Şenlĭgĭ).

3. Ata, cet.

Bĭr de tüşünseñ ya, kaytıp kelgen bĭrewĭ bolır mı babalarımızdan ?” – (Necip H. Fazıl – Kırım).

4. Koruyucu, velinimet.
5. Kurucu, bir şeyi ortaya çıkaran kimse.
6. (Örgütlerde) Başkan.
7. Denizc. Rıhtıma yanaşan gemilerin palamarlarını bağlamak için rıhtıma konmuş dökme demirden veya betondan silindir; iskele babası.

Baba baylıgı – Baba zenginliği.
Baba bolmak – Baba olmak; (erkek kimse) çocuk sahibi olmak.
Babaca, babaday – Baba gibi.
Baba curtı – Baba yurdu; babadan, dededen kalma ev, toprak, ülke.
Baba nasiyatı – Baba nasihatı; ancak bir babanın vereceği nasihat.
Baba yagı tuwganlar – Baba tarafı akrabalar.
Babadan balaga – Babadan oğula.
Babadan kalma – Baba mirası olan.
Babaları bĭr, anaları ayrı – Babaları bir, anaları ayrı olan kardeşler.
Babalarımız – Atalarımız, bizden önceki kuşaklar.
… babam, … – Tekrarlanan iki emir anlamlı fiil arasında işin sürekliliğini anlatır : Şalış babam, şalış ! – Durmadan çalış.

Türk Lehç.: Kırım., Nog., Kazak. – baba ; Karaçay Malkar. – ata ;

Rom: s. 1-2. Tată, părinte. 3.Strămoş. 4-5. Părinte, fondator. 6. Şef, căpetenie. 7. Baba de cheu.
Yazar: admin