BÜYÜK

B
is. ve s.

Büyük. Eşanl. balaban. Karşıtları küçük, küşük, kĭşkene.
1. (Somut nesneler için) Boyutları fazla olan.

“Köstencĭ büyük kasaba, / Kün-tuwar deñĭz. / Askerlĭk kıyın şiy, / Soldırar benĭz.” – (Boztorgay).
“Kaya kayadan büyük, / Kayadan şıgar kĭyĭk, / Başka dost tutkan bolsañ / Sewdanı bazgeşiyĭk.” – (Boztorgay).

2. (Soyut kavramlar için) Çok, ortalamayı aşan.

“Mektebĭmĭz yaşadıkça büyük namı yükselsĭn.” – (Mehmet Niyazi – Sagış).

3. Miktarı çok olan.
4. Üstün niteliği olan.
5. Yetişkin, olgun.

“Suw küşüknĭñ, col büyüknĭñ.” – Atas. (Boztorgay).

6. Önemli.

“Tuwgan tĭl ! Başkası aklıma kelmiy, / Bĭr büyük sırımsıñ, duşmanlar bĭlmiy.” – (Bekir S. Çobanzade – Tuwgan Tĭl).

7. is. mec. Kötü ruhlar, cinler.

“ -Neden korkayım ? Ne bar curtlıkta ? / – Büyükler bar diyler de. / – Büyükler kĭmler ? / – Cĭnler, kĭmler bolacak !” – (Mehmet Vani Yurtsever – Ödelek, hikâye).
Büyük küşük – Herkes. “Ay mübarek yeşĭllĭk, şĭmenlĭk şayır. / Büyük küşük cümlege akşam hayır.” – (Boztorgay).
Büyük sözĭme tewbe – Büyük sözüme tövbe; “çok kesin konuştum ama, dilerim, aksi bir durum olmaz.” anlamında.
Rom: s. şi adj. 1. adj. Mare. adj. Măreţ, impunător, înalt. 3. adj. Mult, considerabil. 4. adj. Superior. 5.adj. Adult, matur. 6. adj. İmportant. 7. s. fig. Duhuri rele.
Yazar: admin