is.
Bot. Arpa.
1. Hayvan yemi, bira ham maddesi, ekmeklik un için yetiştirilen bitki. (Hordeum vulgare).
“Cawın cawsın tarlaga, / Tarı, biday, arpaga. / Körĭnmesĭn boyından / Babam orak şalganda.” – (Boztorgay).
2. Bu bitkinin taneleri, tohumu.
“Talaş, talaş korazım, / Arpa, kürpe şaşayım.” – (Boztorgay).
“20 prañk te bo krizada bek köp. Bĭr şĭnĭk arpa 12 prañk. 10 prañkten yukarı tutmayık.”– (Müstecib Ülküsal – Bayram Şenlĭgĭ).
3. Arpa ekimi.
“Tarlalarnı süriyĭk, / Arpa, müsür egĭyĭk. / Terek, fidan tĭgĭyĭk. / Nawrez, nawrezĭm mübarek.” – (Mehmet H. Vani Yurtsever – Navrez Türküsü).
4. Vet. Arpalama; atlarda görülen, ayaklarının şişmesine ve topallamasına sebep olan bir hastalık.
Arpa sap – Arpa anızlığı. (Rom. mirişte de orz). “Arpa sapka koy caydım, boydan boyga. / Kel ekewĭmĭz şınlayık toydan toyga.” – (Boztorgay).
Arpa şeriye – Arpa şehriye. (Rom. orzişor, pastă făinoasă).
Arpası köp kelmek – Deyim. (At için ve mec.) Huysuzlaşmak.
Atnıñ ölĭmĭ arpadan bolsın. – Deyim. Atın ölümü arpadan olsun.
Ölme eşegĭm, ölme, arpa aşarsıñ. – Deyim. Ölme eşeğim, ölme, arpa yersin.
Arpa aşamagan at kamşıman cürmez. – Atas. Arpa yemeyen at kamçı ile yürümez.
Arpa ekken arpa pĭşer. – Atas. Arpa eken, arpa biçer.
Rom: s. 1. Orz, plantă graminacee. 2. Boabele acestei plante. 3. Semănătură, lan de orz. 4. Veter. Furbură; boală inflamatoare la picioare animalelor, întâlnită mai ales la cai.
