Farsça’dan alınma bazı birleşik kelimelerde “bir şeyin bol olduğu yer” veya “şehir” anlamlarıyle geçer. Var. –abad. a) Sadabat – Saadet diyarı, harababat – harap yer, şemsabat – güneşli yer.; b) “Şehir” anlamı ile müslüman ülkelerinin şehir adlarında görülür : İslâmabat – İslâm-şehri , Aşkabat, Hüremabat, Celâlabat v.b. Rom: Afix lexical, persanism, întâlnit în unele cuvinte, a) Nume de locuri de...
-ACAK (-acaq)
Var. -ecek. Fiilden isim yapar. Al-mak + -acak = alacak; Aşa-mak ĭş-mek + (y) + -acak, -ecek = aşaycak ĭşecek.
Rom: Afix lexical de formare de substantive din verbe. Almak – alacak = a lua a) sumă de luat; b) obiect de cumpărat.
-AK, -EK (-aq, -ek)
a) İsimden isim yapar : baş – baş+ak, ben – ben+ek.b) Fiilden yer isimleri yapar : yatmak – yat+ak,c) Fiilden alet isimleri yapar : ormak – or+ak, küremek – küre+k.
Rom: Afix lexical de formare : a) de substantive din substantive. b) de nume de locuri din verbe, c) de nume de instrumente din verbe de acţiune.
-AKLA-, -EKLE- (-aqla-, -ekle-)
Bazı fiillerin ard arda oluş şeklini anlatan ek. Tur-mak + -akla- = turaklamak; ite-mek + -ekle- = iteklemek.
Rom: Afix lexical de formare de verbe iterative.
-ALA3-
Bazı fiillerin tekrarlı, sürekli gerçekleştiğini anlatır. Kuw-mak + -ala = kuwalamak.
Rom: Afix lexical pentru forma iterativă a unor verbe.
-ALAK3, -ELEK (-alaq, -elek)
İsim ve fiilden isim ve sıfat türetir. Koz+-alak → kozalak. Cat-mak + -alak → catalak.
Rom: Afix lexical. Formează adjective din substantive şi verbe.
-AM, -IM, -ĬM
Fiilden isim türetir. Tutmak tut+am. Kapmak kab+ım, kaw+ım. Kesmek kes+ĭm.
Rom: Afix lexical. Formează substantive din verbe. Tutmak – a ţine tut+am – mănunchi.
-AMA2
Fiilden isim yapar. Aş-mak + -ama aşama.
Rom: Afix lexical. Formează substantive din verbe.
-AMAK (-amaq)
Fiilden isim türetir. Basmak bas+amak. Kaşmak kaş+amak.
Rom: Afix lexical. Formează substantive din verbe.
-CA1
Var. – ce, – ça1, -çe, -şa, -şe. 1. İş, hareket adlarından yine ad yapan vurgulu ek. Aldatma+ca, kuwalama+ca, tapma+ca. 2. Halk adlarından dil adları yapan ek. Tatar+ca, Mongol+ca, Alman+ca. 3. Adlardan “bakımından” anlamında zarf türetir. Yaş – yaş+ça, para – para+ca. 4. Adlardan topluluk, beraberlik anlatan zarflar türetir. Aile+ce, memleket+şe. 5. Adlardan, zamirlerden “…a göre”...