“Ay kız !” seslenme sözünün bitişik şekli. Bir kadına veya bir kıza akranları veya daha yaşlı kimselerce kullanılan seslenme sözü. “Edĭl’nĭñ argı cagında, / Akız , şáşĭñ taray tur. / Mañnay şáşĭñ cel...
AL3
Al !; İşte !; Buyur ! (Verirken söylenir).
“Al atayım men bĭr taş, tiymesĭn kaç. / Çın tezgâsın kurayım, defterĭñ aç.” – (Ahmet Karakaya – Çınlar).
Rom: interj. İacă, iată; haide.
ALALAL
(Nog.) Ala ala ! Haydi ! Gayretlendirme, hırslandırma sözü.
“Alalal Şakır Bulat, alalal arap ! Ceñĭyatır Şakır Bulat ! dep bakıradı alem.” – (Ekrem ve Hilmiye Mehmet Ali – Tepegöz).
Rom: interj. Hai ! Haide !
ALALAY
(Nog.). 1. Yırların nakarat sözü.2. is. Nogay yırı, nogay türküsü.
Alalay köngĭl cımsatar, uzak cerdĭ kıskartar. – Yırgönlü ferahlatır, uzak yolu kısaltır.(Cenan Bolat – Nogay Türk Atasözleri).
Rom: interj…
ALAY6
Yır nakaratı. Var. allay, alalay .
“Yazga şıksam, üy salsam, kiramet capsam, alay , / Alır edĭm bĭr kızşık, borşka tapsam, alay .” – (Boztorgay).
Rom: interj. În cântece şi chiuituri, cuvânt care marchează sfârşitul frazelor muzicale; măi.
ALEKĬM SELÁM (alekĭm selâm)
(Ar.). Aleyküm selâm. Var. aleykĭmselâm, alikĭmselâm.“Selâmünaleyküm / Esenlik sizin üzerinize olsun” selâmına “Esenlik sizin de üzerinize olsun” anlamında verilen karşılık. “Bĭr caş selâm berĭp bĭr kartnıñ katından geşe :...
ALEMOLLA (alemolla)
Bkz. Alimalla.
“Colga şıga ama, bĭr sıcak bĭr sıcak, alemolla, insanın miyın kaynata.” – (Nevzat ve Nermin Yusuf – Nasrettin Hoca).
ALEYKĬMSELÁM
Alekĭmselâm.
“Altından araba bolır, gümüşten arış, / Aleykĭmselâm hoş keldĭñ, Siydalĭ sarış.” – (Boztorgay).
ALEYSSELÁM
(Ar. aleyhisselam). Aleyhisselâm; peygamberlerin adı anılırken, adlarıyla birlikte söylenen saygı sözü (“Selâm onun üzerinde olsun” demek)
Rom: Arabism postpozitiv, termen de respect întrebuinţat după numele profeţilor, însemnând “Fie pace asupra Lui “).
ALİKĬMSELÂM
Alekĭmselâm. “Bawbek : Mĭna selâm alikĭm, ekem ! / Alimseyit : Bek alikĭm selâm, Bawbek akam.” – (Necip H. Fazıl – Cawşılık). “Neni, tĭnewĭn akşam Köstencelĭ bĭr apakay tanıdım. Alĭ akaylarda otıra ekenler, saga selâm cĭberdĭ. / –...