f.
Açılmak. Var. aşılmak.
1. Açmak işi yapılmak veya açmak işine konu olmak.
“Kurtmolla, perde açılganda mĭnder üstünde cantaya berĭp otura, can sıkıntısından anyaka mĭnyaka awdarıla.” – (Mehmet H. Vani Yurtsever – Kartman Caş Arasında).
2. (Renk) Koyuluğunu yitirmek.
3. Kendine gelmek, ferahlamak.
“Açıl bĭraz Yeşĭl curt, açıl bĭraz güzel kız.” – (Mehmet Niyazi – Sagış).
“Alıñız menĭ de, göñlĭm açılsın , / Közĭmden yaşlar curtıma saçılsın.” – (Bekir S. Çobanzade – Bulutlar, Bulutlar !).
15. mec. Bilgi verilmek, açıklama yapılmak.
“Sultaniye tek kızı Halim baynıñ, / Bek aytuwlı kızı Karatay’nıñ. /… Bu man bĭrge takdirĭ açılmay tura.” – (Mehmet H. Vani Yurtsever – Sultaniye Tepreşte).
“Apakayı Ersultan, mesele özĭne açılganda ‘Kazakşa okutkaşı müslümanca okutsañ taa aruw tuwul mı ?’ dese de, … ondan soñ bĭr şiy degen yok edĭ.” – (Mehmet Vani Yurtsever – Uyuşmagan Ekĭ Arkadaş).
Rom: v. 1. A se deschide; a fi deschis. 2. (Despre culori) A se atenua. 3. A-şi veni în fire. 4. A se depărta de mal, de cheu. 5. A-şi stăpâni tracul. 6. A-şi începe programul de activitate. 7. A se hazarda, a-şi depăşi limita. 8. A lua amploare, a spori, a creşte. 9. A se desface, a se desprinde. 10. (Întunericul, norii) A se împrăştia, a se răzbuna. 11. A se destăinui. 12. A da spre, a privi spre … 13. fig. A se dezvolta. 14. A-i veni norocul. 15. A se da lămuriri, a se explica.
